Tυνησία: Απέναντι στον ισλαμο-φασισμό

  του Νικόλα Σεβαστάκη

Μετά από κάμποσο καιρό, πάλι ένα κείμενο «εκτός ατζέντας» στα «Ενθέματα». Λίγες γραμμές για κάποιες εμπειρίες του διπλανού μας κόσμου, για τις πληγές της περιμέτρου μας, που νομίζω ότι πρέπει να μας καίνε. Γιατί αυτές οι εμπειρίες αγγίζουν τη Μεσόγειο που τη σημασία της μας τη δίδαξε ο Καμύ, ο κατεξοχήν στοχαστής των εντάσεων μεταξύ της πολιτικής και της ηθικής. Εννοείται ότι μιλώ και πάλι σε ένα διαφορετικό μήκος κύματος από κάποιες γεωπολιτικές αναλύσεις ή τις θεωρητικές περιηγήσεις στην «εξέγερση του πλήθους», κουβέντες στις οποίες έχουμε συνηθίσει τα τελευταία χρόνια.

Στην Τυνησία λοιπόν, στις 6 Φεβρουαρίου, δολοφονήθηκε ο Τσόκρι Μπελαΐντ, ηγέτης του κόμματος της Αριστεράς Κίνημα Πατριωτών Δημοκρατών που είχε υψώσει τη φωνή του απέναντι στην κυβέρνηση του Χαμίντ Τζεμπαλί. Με αφορμή αυτή τη δολοφονία, ο Έρικ Γκολντστάιν, υπεύθυνος του τμήματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής του Human Rights Watch δήλωσε: «Έχουν διαπραχτεί πολλές επιθέσεις σε δημοσιογράφους, πολιτικά στελέχη, καλλιτέχνες και απλούς πολίτες. Οι περισσότερες από αυτές δεν έγιναν αντικείμενο έρευνας, ούτε φυσικά κάποιας δικαστικής διαδικασίας».

Ο πιο πιθανός λόγος γι’ αυτή τη δολοφονία είναι ότι ο Μπελαΐντ, φυσιογνωμία της τυνησιακής αντιπολίτευσης, έθετε επί μήνες ερωτήματα στην κυβέρνηση για το μείζον ζήτημα που συνταράσσει πια όλη τη Βόρειο Αφρική και την υποσαχάρια ζώνη του Σαχέλ: την απειλή εναντίον της κοινωνίας και της δημοκρατικής προοπτικής από την πλευρά του ριζοσπαστικού ισλαμισμού, και συγκεκριμένα των δυνάμεων του σαλαφισμού. Μια μέρα μάλιστα πριν τη δολοφονία, σε συνέντευξη Τύπου, ο Μπελαΐντ κατήγγειλε «το κλίμα βίας, μια βία η οποία έχει γίνει οργανωμένη και συστηματική». Πολλούς μήνες τώρα οι κοσμικές, φιλελεύθερες και αριστερές δυνάμεις, τα συνδικάτα και οι γυναικείες οργανώσεις, δίνουν μια μεγάλη μάχη για τον χαρακτήρα και την ουσία της επανάστασης: για την αποτροπή, δηλαδή, της επικράτησης των οπαδών της Σαρία, υπέρ των πολιτικών και ατομικών ελευθεριών και για την προάσπιση των κοσμικών αξιών.

Είναι πια σαφές ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνον οι περιπλοκές μιας «Αραβικής Άνοιξης» που πάνε να τη σφετεριστούν οι εχθροί της ελευθερίας. Η πρόκληση, η οποία απευθύνεται σε όλο τον κόσμο, η βία των τζιχαντιστών αλλά και η διάδοση του υπερσυντηρητικού ισλαμισμού, έχει αλλάξει αποφασιστικά τα δεδομένα σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη. Και νομίζω ότι αυτή την πρόκληση δεν μπορεί να τη φωτίσει — μόνο πια να την συσκοτίσει– η μανιέρα της καταγγελίας των οικονομικών συμφερόντων των Αμερικανών, των Γάλλων ή όποιων άλλων. Γιατί, απλά, αυτά τα συμφέροντα είναι μια πλευρά του παζλ, και όχι η καρδιά του σημερινού προβλήματος. Άλλωστε, όσο και αν πολλοί θα ήθελαν να το κρύψουν, ο λαός του Μαλί υποδέχτηκε τον Ολάντ ως ελευθερωτή, και όχι ως νεοαποικιοκράτη που πάει να αρπάξει το ουράνιο της περιοχής.

 Οι αριστερές δυνάμεις στη Βόρειο Αφρική αναγνωρίζουν πια τον βασικό αντίπαλο: εκείνους που επιχειρούν την επιβολή μιας νέας ολοκληρωτικής τυραννίας στη θέση των παλιών διεφθαρμένων δικτατόρων. Πριν λίγο καιρό έτυχε να δω μια εξαιρετική εκπομπή στο γαλλικό κανάλι TV5 για την κόλαση που έζησε η Τυνήσια σκηνοθέτιδα Νάντια Ελ Φάνι με αφορμή το δικό της ντοκιμαντέρ με τον τίτλο «Ούτε Αλλάχ ούτε Αφέντης». Η περίπτωσή της είναι μια από τις πολλές σε μια Τυνησία που κλονίζεται από ένα κύμα επιθέσεων σε κινηματογράφους, πολιτιστικά κέντρα και τηλεοπτικούς σταθμούς. Αυτή, η πιο κοσμική από τις χώρες της Βορείου Αφρικής, ζει στον ρυθμό αυτής της πολύ συγκεκριμένης και ακραίας απειλής. Ήδη ένας αριθμός διανοουμένων όρθωσε το ανάστημά του καταγγέλλοντας την υποκρισία του Ενχάντα, του κυριότερου κυβερνώντος κόμματος που υποτίθεται ότι εκπροσωπεί το «μετριοπαθές Ισλάμ». Άλλο τμήμα της διανόησης έδωσε πίστη, με αφέλεια ή και ιδιοτέλεια, στις διακηρύξεις των κυβερνώντων ότι θα αποτρέψουν την προώθηση των σαλαφιστών. Το αποτέλεσμα είναι ωστόσο η αποθράσυνση των οπαδών του ολοκληρωτικού Ισλάμ. Αλλά και η ελπιδοφόρα διεύρυνση των αντιστάσεων από τις λαϊκές δυνάμεις που θέλουν να διασώσουν το νόημα της επανάστασης.

Αυτός ο κόσμος μας αφορά, ακόμα και αν ο αγώνας του δεν είναι στην ευρωπαϊκή ή ελληνική «ατζέντα». Και πρέπει να μας νοιάζει κατά τον ίδιο τρόπο που στη μακρινή δεκαετία της πρώτης μεγάλης κρίσης, στη δεκαετία του ’30, ξεχώρισε η διεθνής αλληλεγγύη στους αγωνιστές της Δημοκρατικής Ισπανίας εναντίον των φαλαγγιτών του στρατηγού Φράνκο. Τότε, η αλληλεγγύη στη δημοκρατική Ισπανία δεν θεωρήθηκε αποπροσανατολισμός από τα εσωτερικά προβλήματα των εργαζομένων πολιτών της Ευρώπης αλλά μια καμπή κι ένας σταθμός στην οικουμενική πάλη εναντίον της βαρβαρότητας. Κακά τα ψέματα: αυτό που φέρει μαζί του ο ριζοσπαστικός ισλαμισμός για ένα μεγάλο κομμάτι της σημερινής ανθρωπότητας είναι το ίδιο: μια βαρβαρότητα που συμπληρώνει τις εμπειρίες οικονομικής μιζέριας και καταπίεσης λαών και περιοχών.

Αναδημοσίευση από εδώ.
Advertisements
This entry was posted in Αναδημοσιεύσεις. Bookmark the permalink.

6 Responses to Tυνησία: Απέναντι στον ισλαμο-φασισμό

  1. Ο/Η blackboy1955 λέει:

    Συγνώμη, αλλά, όσο κι αν είμαι με τις φιλελεύθερες δυνάμεις στη Τυνησία αρνούμαι να συνταχθώ με τον Ολάντ και το γαλλικό στρατό στο Μαλί.

    • Ο/Η protagma λέει:

      Μα, από ελευθεριακή σκοπιά, δεν υπάρχει κάποιο δίλημμα μεταξύ Ολάντ ή θεοκρατίας. Αυτό που ωστόσο θα πρέπει να ακούγεται -όσο κι αν ορισμένοι ταλιμπάν της στείρα γεωστρατηγικής ή αντιιμπεριαλιστικής ανάλυσης το κρύβουν- είναι ότι κυκλοφορούν πλέον ισχυρές τάσεις ισλαμισμού που βάλλουν εναντίον φιλελεύθερων στοιχείων των σύγχρονων αραβικών κοινωνιών, στοιχείων που έχουν κατακτηθεί σε βάθος χρόνου. Αυτό δε σημαίνει ότι απλά και μόνο υπερασπιζόμαστε τη Δύση. Υπερασπιζόμαστε όμως ορισμένα στοιχεία της (εξόχως επαναστατικά, αν το δούμε σε ένα ιστορικό βάθος) εναντίον μιας αντίληψης θεοκρατικού σκοταδισμού.

      Μήτσος.

      • Ο/Η blackboy1955 λέει:

        Εκτός όμως απ’ το να «Υπερασπιζόμαστε όμως ορισμένα στοιχεία της [ΔΥΣΗΣ] (εξόχως επαναστατικά, αν το δούμε σε ένα ιστορικό βάθος) εναντίον μιας αντίληψης θεοκρατικού σκοταδισμού» με το οποίο προφανώς συμφωνώ, πρέπει ταυτοχρόνως να καταδικάζουμε την αποικιοκρατική (και στο βάθος δουλοκτητική) πρακτική της Δύσης που της έχει γίνει δεύτερη φύση.
        Αυτό που με ενοχλεί στο κείμενο του Σεβαστάκη είναι ακριβώς η προσπάθεια υπεράσπισης της πολιτικής των Γάλλων αστών. Γράφει: «Άλλωστε, όσο και αν πολλοί θα ήθελαν να το κρύψουν, ο λαός του Μαλί υποδέχτηκε τον Ολάντ ως ελευθερωτή, και όχι ως νεοαποικιοκράτη που πάει να αρπάξει το ουράνιο της περιοχής.»
        Οι Γάλλοι μάλιστα για να μην ξεχνάμε υποκίνησαν-υποστήριξαν το πραξικόπημα στην Αλγερία που απέτρεψε την εξουσία των ισλαμιστών μετά από εκλογές στα μέσα της δεκαετίας του 90.
        Η γνώμη μου είναι πως πρέπει να αφήσουμε τους μουσουλμανικούς λαούς να λύσουν μόνοι τους τα πολιτικά τους προβλήματα. Θα μου πείτε μόνους τους με το θηρίο (ισλαμικό θεοκρατικό σκοταδισμό); Ναι γιατί σε αντίθετη περίπτωση ανοίγουμε τους ασκούς του Αιόλου. Όπως ήδη κάνουν οι Ηνωμένες πολιτείες στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.

        • Ο/Η protagma λέει:

          Μα κανείς δεν αρνείται τα αποικιοκρατικά στοιχεία των μεγάλων δυτικών δυνάμεων. Αυτά είναι αυτονόητα λίγο-πολύ, ειδικά στους πολιτικοποιημένους χώρους στην Ελλάδα, πόσο μάλλον στους ελευθεριακούς. Ούτε νομίζω ότι ο Σεβαστάκης πέφτει σε τέτοιου είδους παγίδα, απλά θέλει να καταδείξει την καταπίεση που νιώθουν οι ίδιοι αυτοί οι λαοί, και για την οποία θα πρέπει να μιλάμε.
          Όσον αφορά το ζήτημα των επεμβάσεων σε ξένες χώρες, προφανώς συμφωνώ, αλλά θα το πάω παραπέρα λέγοντας ότι θα στήριζα τη διεθνική αλληλεγγύη, δηλ. «επέμβαση»-υποστήριξη από τα κάτω σε επαναστατικές συνθήκες. Αλλά, επειδή απέχουμε έτη φωτός από π.χ. την Ισπανία του 36, ας μην το συνεχίσω άλλο. Και επίσης αφήνω το θέμα ανοιχτό σε ακραίες περιπτώσεις γενοκτονιών και μαζικών σφαγών…

          Μήτσος.

  2. Ο/Η protagma λέει:

    Να πω κι εγώ ότι έχουμε το παράδειγμα της Συρίας, στην οποία -για γεωπολιτικούς, προφανώς- λόγους, κανείς δεν παρενέβη από τους δυτικούς. Και πιο το αποτέλεσμα; Μια ατελείωτη σφαγή, χωρίς να ξέρουμε καν τι θα γίνει αν τελικά νικήσουν οι αντάρτες, που είναι ισλαμιστές.

    Δεδομένου ότι το ακροατήριό μας είναι βασικό αναρχικής και αριστερής προέλευσης, αυτό που έχει νόημα να τονίζουμε είναι ό,τι γενικώς αποσιωποιείται μέσα σε αυτούς τους χώρους. Η εξελισσόμενη σφαγή στη Συρία περνά γενικώς ως κάτι σχεδόν αυτονόητο, το έχουμε ξεχάσει πλέον. Αν είχαν εισβάλει στη χώρα το ΝΑΤΟ ή οι ΗΠΑ, θα είχε γίνει χαμός όμως. Χαρακτηριστική περίπτωση η σφαγή των Βόσνιων από τους Σέρβους κατά τον Πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας, για την οποία όλοι έκαναν την πάπια και μόνο κατά της επέμβασης του ΝΑΤΟ αντέδρασαν. Εκεί τι κάνεις, αφήνεις τον Μιλόσεβιτς να σφάζει, για να μη θιγεί η πολιτική ευαισθησία των αριστεριστών;

    Το θέμα είναι να δούμε ότι έχουμε μπει σε μια πολύ επικίνδυνη φάση, με την έξαρση του ισλαμισμού, εντός της οποίας η αρχή «να αφήσουμε τον μουσουλμανικό κόσμο να λύσει μόνος του τα προβλήματά του» δεν απαντάει στα προβλήματα που τίθενται. Δε λέω ότι η λύση είναι οι ένοπλες επεμβάσεις των δυτικών, οι οποίες, άλλωστε, πολύ συχνά κάνουν την κατάσταση χειρότερη. Αλλά θα πρέπει να σκεφτόμαστε λιγότερο με όρους θεωρίας και να δούμε πλέον ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η αποικιοκρατία και ο ιμπεριαλισμός της Δύσης.

    Νίκος

  3. Ο/Η blackboy1955 λέει:

    Με το Μήτσο συμφωνώ. Γι’ αυτό και δεν θα συνέχιζα την κουβέντα.

    Με το Νίκο όμως διαφωνώ.

    «Δεδομένου ότι το ακροατήριό μας είναι βασικά αναρχικής και αριστερής προέλευσης, αυτό που έχει νόημα να τονίζουμε είναι ό,τι γενικώς αποσιωποιείται μέσα σε αυτούς τους χώρους.»

    Αυτό το ακροατήριο όμως είναι εντός του Δυτικού κόσμου. Η πολιτική του στάση αφορά τα επίδικα αντικείμενα που προκύπτουν εντός του δυτικού πλαισίου αξιών και κοινωνικών σχέσεων. Και ναι η αρχή της μη επέμβασης είναι απείρως προτιμότερη απ’ την αντιπαράθεση με τον μουσουλμανικό κόσμο υπό την ηγεσία του γαλλικού και του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Γιατί σ’ αυτή τη περίπτωση το μόνο που πετυχαίνουμε είναι την ενίσχυση των ισλαμιστών. Ρίχνουμε λάδι στη φωτιά.

    «να δούμε πλέον ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η αποικιοκρατία και ο ιμπεριαλισμός της Δύσης.» Αν δεν είναι αυτό τότε ποιο είναι; Και δεν εννοώ για τις λαϊκές μάζες στην Αίγυπτο αλλά για τους ελεύθερα σκεπτόμενους ανθρώπους στη Δύση.

    Θα ήθελα να συμφωνήσω ξανά με κάτι που έγραψε ο Μήτσος: «θα στήριζα τη διεθνική αλληλεγγύη, δηλ. “επέμβαση”-υποστήριξη από τα κάτω σε επαναστατικές συνθήκες. Αλλά, επειδή απέχουμε έτη φωτός από π.χ. την Ισπανία του 36, ας μην το συνεχίσω άλλο»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s